Goździki

goździk ogrodowy, goździk brodaty, goździk kartuzek
Dianthus caryophyllus, Dianthus barbatus, Dianthus carthusianorum L.

Nazwa rodzajowa Dianthus pochodzi z języka greckiego i oznacza dosłownie „kwiat bogów" – dios to boski, anthos to kwiat. Trudno się dziwić tej grandilokwencji – goździki od wieków zachwycają intensywną, korzenną wonią i wyrazistą barwą, od bieli i różu, przez głęboki karmin, aż po prawie czarną czerwień. Goździk ogrodowy (Dianthus caryophyllus) to gatunek, który u swoich korzeni ma słoneczne wybrzeża Morza Śródziemnego, a do Europy Środkowej trafił jako roślina uprawna – i od razu zagościł w ogrodach, klasztornych ziołownikach i wazonach na parapetach.

Goździk brodaty (Dianthus barbatus), zwany też turecki goździk, to nieco inny charakter – skupiony, dwuletni, tworzący zwarte baldachogrona drobnych kwiatów, często dwubarwnych, ozdobionych delikatnym wzorkiem. Przez lata był symbolem wieczności i wierności, a w malarstwie flamandzkim pojawiał się w rękach Madonny lub jako element vanitas – kwiatu pięknego i przemijającego zarazem.

Najdzikszym spośród nich jest goździk kartuzek (Dianthus carthusianorum), rosnący na suchych murawach, nasłonecznionych zboczach i skrajach lasów. Jego jasnoczerwone, skupione kwiatostany wyglądają jakby ktoś umieścił w łące miniaturowy bukiet. Choć niepozorny z bliska, w masie tworzy rozległe, jaskrawe plamy barwne, widoczne z daleka – niczym ślad pędzla na letnim pejzażu.