Storczyki uprawiane w domu - Vanda, Cymbidium, Phalaenopsis

Storczyki uprawiane w domu - Vanda, Cymbidium, Phalaenopsis

Storczykowate to jedne z najliczniejszych rodzin botanicznych. Wyróżniają je wyjątkowo ozdobne kwiaty, których zakres barw i kształtów obejmuje bardzo szerokie spektrum. Charakterystyczną cechą kwiatów jest warżka – zmodyfikowany płatek ułatwiający lądowanie owadom. Są to też jedne z najczęściej uprawianych roślin doniczkowych, szczególnie popularne na świecie od połowy lat osiemdziesiątych.

W naturalnym środowisku rosną w gęstych lasach międzyzwrotnikowych jako epifity na innych roślinach, pobierając wodę przy pomocy korzeni powietrznych.

Takie rozmieszczenie i specyficzne organy, zapewniają im dostęp zarówno do wody jak i światła.

Specyficznym przystosowaniem egzotycznych odmian do wilgotnego środowiska jest pokrycie korzeni welamenem, czyli warstwą martwych komórek, zdolnych do pobierania wody z pary wodnej. Gatunki występujące w Polsce to najczęściej geofity, rozwijające się na wiosnę z podziemnych organów zapewniających przetrwanie okresu zimowego.

Storczyki uprawiane w domu | Botaniki

Zakres użytkowy storczykowatych jest szerszy niż by się początkowo mogło wydawać. Do tej rodziny należy wanilia płaskolistna, z której pozyskuje się owocostany – torebki – używane powszechnie jako przyprawa.

Z kolei z Geodorum, rodzaju występującego w Azji i Australii, pozyskuje się barwnik i gumę służącą do wytwarzania instrumentów muzycznych.

Storczyki uprawiane w domu | Botaniki

Rodzaj Vanda

W naturalnym środowisku najczęściej rosną na innych drzewach, zdarza się jednak, że w miejscach bardziej nasłonecznionych zamieszkują też skały, albo występują bezpośrednio na powierzchni ziemi.

Gatunki występują w najróżniejszych kombinacjach kolorystycznych, a kwiaty często wyróżniają się nie tylko kolorem, ale również charakterystycznym unerwieniem nadającym krateczkowaty wzór na płatkach, jak na przykład u Vanda limbata.

Storczyki rodzaju Vanda | Botaniki

Rodzaj Cymbidium

W przeciwieństwie do Vanda, rosną na powierzchni ziemi. Wyrastają z pseudobulwy wytwarzając silne odgałęzienia boczne.

Wyróżniają się długimi liśćmi i wzniesionymi pędami przyozdobionymi kilkunastoma kwiatami. Chociaż zakwita tylko raz w roku, to utrzymuje kwiaty przez ok. 3 miesiące. Kwiaty występują w wielu barwach, często z nakrapianiem na warżce lub płatkach. W naturalnym środowisku mogą osiągać nawet 1,5 m wysokości. Odmiany używane jako rośliny doniczkowe, to karłowate hybrydy dorastające do 60 cm.

Storczyki rodzaju Cymbidium | Botaniki

Rodzaj Phalaenopsis

Stanowi około 75% wszystkich storczykowatych sprzedawanych na świecie, a do wyboru mamy kilka tysięcy odmian. Co za tym idzie, różnorodność kolorów, kształtów i wzorów płatków również jest ogromna.

Jest rodzimym rodzajem dla terenów południowo-wschodniej Azji, przez Archipelag Malajski do Australii. Większość z nich to epifity, o bardzo ozdobnych kwiatach, przypominających kształtem motyla lub ćmę. Stąd też pochodzi pierwszy człon ich nazwy Phalaena oznaczające rodzaj ciem.

Storczyki rodzaju Phalaenopsis | Botaniki

Skarpa Storczyków gmina Rudna

Prawdziwą gratką dla fanów storczyków może być odwiedzenie Rezerwatu „Skarpa Storczyków" znajdującego się 100 km od Wrocławia, w powiecie lubińskim, gminie Rudna. Rezerwat został założony w 1994 r. i zajmuje powierzchnię ponad 65 ha.

Jak podaje Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, „Został utworzony w celu zachowania ze względów naukowych i dydaktycznych zbiorowisk lasów liściastych ze stanowiskami chronionych i rzadkich gatunków roślin, w tym kruszczyka połabskiego".

Innymi gatunkami chronionymi, występującymi na terenie rezerwatu jest jedna z najpiękniejszych roślin fauny Polski – lilia złotogłów, a także ceniony za lecznicze właściwości grzyb chroniony – soplówka bukowa.

Polski storczyk – kruszczyk połabski

Chociaż występuje najczęściej na terenie Czech, w Polsce również zdarzają się jego stanowiska. Najwięcej z nich znajduje się na Dolnym Śląsku. Jest gatunkiem wpisanym do Czerwonej Księgi roślin jako gatunek narażony na wyginięcie. Wymaga stanowisk wilgotnych, dlatego wyjątkowo niekorzystnie wpływa na niego melioracja lasów i regulacja hydrotechniczna brzegów rzek, powodujące degradację jego naturalnych stanowisk.

Do Rezerwatu najlepiej wybrać się między lipcem a wrześniem, kiedy wypada kwitnienie kruszczyka połabskiego. Kwiaty są dużo drobniejsze niż te u storczyków uprawianych w domach. Mają kolor od zielonego do żółtawo-kremowego i są zebrane w kilkunastocentymetrowe grona.

ŹRÓDŁA

David J. Mabberley. 2017. Mabberley's Plant-Book. Cambridge University Press. s. 652-654. ISBN 978-1-107-11502-6.

Dariusz L. Szlachetko. 2001. Storczyki. Warszawa: MULTICO Oficyna Wydawnicza, s. 10-20, ISBN 83-7073-339-5, OCLC 60562180.

Motes Martin R., Alan L. Hoffman. 1997. Vandas, Their botany, history and culture. ISBN 0-88192-376-1



Rośliny kojarzące się z Bożym Narodzeniem: Rajskie jabłko, groch, sucha trawa

Kwiaty na Walentynki: Czerwone róże